Wednesday, July 30, 2014

Si të rritim mirëqënien tonë? Bëj pushime në Shqipëri!

Ne jemi popull qe ankohemi shume. Sepse presim që një dorë bamirese te ndryshoje fatin tone. Bumi turistik qe sa vjen e shtohet ne Shqiperi duhet te na beje te mendojme sadopak: Cfare po pelqejnë të huajt aq shumë në Shqipëri, kur vendet e tyre janë aq të bukura? Nga çfare joshen? A duhet t’i menaxhojme më mirë këto vlera që ata pëlqejnë për të rritur mirëqenien tonë?
Të gjithë e themi se ky vend nga natyra eshte i bekuar dhe pse ende standardet lene per te deshiruar. Një turist gjen që nga Alpet madhështore, kanione, lugina te mrekullueshme e deri te plazhe te virgjëra dhe një vijë bredetare të admirueshme, por gjen dhe qytete karakteristike si në Berat e Gjirokastër, që për fat të mirë janë ruajtur dhe tashmë janë nën mbrojtjen e UNESKOS, pika arkeologjike si Butrinti e Apollonia. Pra histori, peisazh, natyre, klime dhe së fundi: ushqim të mrekullueshëm. Elementi negativ padiskutim mbeten standardet. Por si ti arrijmë më shpejt pa pritur dorën e ngadaltë të shtetit?
E thjështë. Të gjitha këto mrekulli që kemi, ne nuk i vlerësojmë vetë. Shume shqiptarë thonë që më mirë konsumojmë ushqime të importit se janë më cilësore e më pa hile se ushqimet tona. Ndërsa për peisazhet dhe bukuritë tona natyrore nuk jemi vetë shumë të interesuar. Mund të ketë një shumicë shqiptarësh që kanë parë Greqinë dhe jo Valbonën e Thethin, që kanë parë Parisin, por jo kanionet e Osumit, që kanë parë Italinë e jo Beratin.
Nese ne shqiptarët do vizitonim vetë Shqipërinë nga cepi në cep, nuk do prisnim muajt e verës që të ardhurat nga turizmi t’i sillnin të huajt që vizitojnë Shqipërinë. Shqipëria mund të ketë të ardhura nga turizmi vendas dhe i huaj gjatë gjithë vitit dhe jo vetëm në sezon. Nëse i derdhim kursimet tona duke eksploruar Shqipërinë, dhe jo t’i dërgojmë jashtë në vendet e tjera, padiskutim ky vend do zhvillohet, paratë do mbeten këtu dhe gjithë këto destinacione turistike do kenë mundësi jo vetëm të mbajnë veten, por dhe të rrisin standardet e tyre. Keshtu Shqipëria do zhvillohet. Shqipëria është një vend turistik dhe bujqësor (ka 400 km vijë bregdetare dhe 70% male). Janë këto dy sektorë që mund ta ngrenë ekonominë e këtij vendi dhe pse jo ta bëjnë Zvicer të dyte. A mund të bëjmë secili dicka, pavarësisht dorës së shtetit? Ne si kompani marketingu për turizmin dhe bujqësinë jemi të bindur që po. Nëse vizitojmë vendin tonë, bëjmë pushime këtu, konsumojmë vetëm produktet tona, pra i hedhim gjithe parate tona ketu, ky vend do zhvillohet. Manderina Promotions sugjeron: Bashkojuni nismës #bejpushimeneShqipëri dhe #konsumoshqip.

Friday, July 11, 2014

Restorantet, prodhimet shqiptare të detyrueshme në menu

Secili nga ne eshte ulur në restorantet shqiptare për një drekë apo darkë me miqtë a familjen. Gjithkush mund të ketë venë re dallimin se në restorantet e shtrenjta serviret kryesisht ushqim i huaj, verë e huaj, ujë jo shqiptar, madje me shishe qelqi nga me te shtrenjtat. Dhe pastaj janë restorantet e tjera popullore ku hahet mirë, me sasi, serviret ushqim shqiptar, uji shqiptar dhe vera mundësisht me kanë nga vetë lokali. Por këto restorante popullore nuk preferohen gjithnjë, pasi sic thuhet nuk kanë elegance, nuk kanë atë sharmin që ti do që t’i japësh mbrëmjes apo drekës tënde të vecantë. Por a duhet të kemi detyrimisht vetëm këto zgjedhje? Përse të mos ulemi në restorante të mira dhe të kemi të drejtën të porosisim një ushqim shqiptar, dhe ujin tonë? Nese këto restorante mendojnë se punojnë kryesisht për të huajt, duhet ta dinë se kanë gjetur mënyrën e gabuar për t’i joshur edhe ata. Një Italian nuk është i etur për të provuar rizoto ne Shqiperi, të cilën e konsumon në vendin e vet, por do shijonte me kënaqësi psh një tave kosi. Ne restorantet tona kamarieret të tregojnë gjithë krenari menute ku gjen gjithfarelloj emrash ushqimesh te panjohura dhe ti detyrohesh ta pyesesh me cfare eshte kjo, eshte e mire? Nese i pyet ke vere shqiptare te thote gjithe krenari: Nuk mbajme asgje shqiptare ketu. Jo. Nuk është kjo mënyra për të promovuar restorantin tënd, vendin tënd. Ai që ka ardhur në Shqipëri, pasi ka parë bukuritë tona natyrore kërkon të provojë gjithcka shqiptare që nga ushqimet tona tradicionale, vera shqiptare që ka një shije të vecantë dhe padiskutim uji shqiptar. Ne kemi burime ujore të pashtershme, shumë kompani janë përpjekur të prodhojnë ujë cilësor. Përse të mos jetë ai ujë në tavolinat tona?
Veç kësaj restorantet duhet të shohin dhe shembujt e fundit të suksesshëm në këtë drejtim sic është psh Mrrizi i Zanave, ne Lezhë, aty ku gjithë të huajt mahniten, ku gjithcka që ofrohet është shqiptare e prodhuar aty dhe ku asnjëherë nuk gjen vend të lirë, madje nuk ke shans as të afrohesh të porta nëse nuk ke bërë një prenotim më parë. Ky është modeli që duhet të krijojnë gjithë restorantet shqiptare. Në këtë këndvështrim është për t’u mbështetur iniciativa e Ministrisë së Bujqësisë drejtuar restoranteve tona që një faqe të menuse ta kenë për produktet shqiptare, po kështu t’i ofrojnë për degustim klientit verë shqiptare mes të tjerave dhe padiskutim uji shqiptar duhet të jetë në cdo restorant shqiptar, madje ky i fundit duhet të vihet me detyrim… Shpresojmë që gjithcka të ndryshojë pasi u shërben vetë restorantëve, prodhuesve dhe turizmit shqiptar.

Friday, July 4, 2014

Midhja shqiptare, e çuar dëm

Midhja nuk eshte pjese e ushqimit te perditshem ne tryezat tona, ne ende e shohim si produkt luksi qe e porosisim ne restorante. Dikur Midhja e liqenit te Butrintit eshte quajtur Mbretereshe. Kjo per cilesine e saj te konsideruar ne vitet 90 si me e mira ne gjithe Mesdheun. Sot gjithcka eshte permbysur dhe ata qe po e vuajne jane sarandiotet qe merren prej vitesh me kultivimin e ketij produkti te shijshem.
Ne fakt jane 80 subjekte private ne Sarande qe merren prej 20 vitesh me kultivimin e midhjes. Ka mbi 60 impiante dhe mendohet se ne vit merren mbi 15 mijë kv midhje. E ndersa prodhohet vazhdimisht, pjesa me e madhe e ketij produkti shkon dem, hidhet ose kalbet.
Arsyet jane te shumta. Po rendisim shkurtimisht disa: Liqeni i Butrintit vitet e fundit nuk furnizohet me uje te fresket, shume burime e kanale qe sillnin uje aty, jane devijuar nga fshatrat perreth, pasi perdoren per vaditje. Kjo ka bere qe midhja te asfiksohet ku sipas nje statistike rreth 30 % e midhjeve ngordhin cdo vit.
Por sarandiotet qe vazhdojne te kujdesen per pjesen tjeter qe mbetet gjalle, ankohen se nuk kane nje laborator afer ne Sarande ku te shikohet cilesia, apo rrezikshmeria e midhjes, ne menyre qe te certifikohet nese duhet te dale ne treg apo jo. Qe nga viti 96 kur nje ekip i BE erdhi dhe konstatoi se disa molusqe ne Shqiperi kishin mikrobe te rrezikshme per shendetin, e verifikuar kjo ne nje laborator ne Bruksel, Shqipëria u hoq nga harta e eksportimit të molusqeve në vendet e Bashkimit Evropian. Ky nam i keq vazhdon ta ndjeke kudo midhjen tone. Sot ende nuk mund te eksportohet askund midhja jone, dhe eshte e detyruar te rrije brenda kufijve. Ajo shkon ne nje pjese te mire te restoranteve e supermarketeve, pjesa tjeter hidhet… Konsumatoret nuk jane mesuar ta blejne e ta konsumojne shpesh. Ne kete situate, dy jane rruget per ta ndihmuar kultivimin dhe konsumimin e midhjes: shteti te garantoje cilesine, me laboratore e certifikata, dhe konsumatori shqiptar te edukohet qe ta bleje me shpesh… Gjithsesi pasi te kete certifikate sigurie, nevojitet nje marketing i themelte per te sensibilizuar publikun per vlerat e ketij produkti ushqimor, por dhe per tregtimin e tij ne menyre dinjitoze, te paketuar, ambalazhuar me gjithe parametrat e standardet europiane.