Monday, February 18, 2019

Manderina Promotions flet me intellinews.com për turizmin në Shqipëri

Turizmi përtej plazhit në Shqiperi/ Tourism beyond the beaches in Albania
Nga Clare Nuttall/ Intellinews

Gazetarja Clare Nuttall e Intellinews flet me disa aktorë të turizmit në Shqipëri, Ajo interviston edhe znj Alma Gërxhani dhe znj.Eva Kushova, drejtueset e Manderina Promotions, kompani PR dhe marketing në Tirane që ka krijuar dhe portalin turistik Visit Tirana.  


Turizëm përtej plazhit në Shqipëri
Vendet e Europës Lindore dhe shtetet fqinje Ballkanike ofrojnë shumë paketa turistike për sezonin e verës nëpër plazhe, ndërsa Shqipëria gradualisht është duke diversifikuar paketat turistike.
Turizmi dhe industritë e ngjashme tashmë përbëjnë më shumë se një të katërtën - 26.2% të GDP-së së Shqipërisë, një përqindje e lartë, e cila i konkurron me destinacionet kryesore turistike si Greqia, Italia dhe Turqia, sipas të dhënave nga Këshilli Botëror i Udhëtimeve dhe Turizmit (WTTC) . 

Megjithatë, njerëzit e kësaj industrie besojnë se ka potencial të madh për të zgjeruar llojet e turizmit që ofrohen dhe të qëndrojnë larg pakteva të pushimeve tradicionale.

"Numri më i madh i turistëve vijnë për bregdetin dhe janë kryesisht turistë nga Evropa Lindore, por edhe Kosova dhe Maqedonia", thotë Alma Gerxhani nga ‘Manderina”, kompania e Marketingut dhe PR që ka krijuar portalin www.visit-tirana.com 

"Edhe pse ka patur gjithmonë grupe udhëtarësh perëndimorë të interesuar për turizmin kulturor - ata që vizitojnë vendet e UNESCO të Shqipërisë - sërish shifrat janë ende të vogla". Dy bashkë-themelueset e Manderina, Alma Gërxhani dhe Eva Kushova kane listuar potencialet për turizmin në Tiranë, duke shtuar turizmin e aventurës, udhëtimet në natyrë, rafting, alpinizëm, ecje, ture me biçikleta, hipizëm  dhe llojet e tjera të pushimeve.

"Sot shumica e turistëve janë të përqendruar në muajt e verës, shumica e pushuesve janë nga Europa Lindore, që vijnë prej paketave një ose dy javore pushime në plazh”, shprehet Matteo Colangeli, kreu i zyrës së EBRD në Tiranë, në një intervistë me IntelliNews.

"Sigurisht, ky vend ka potencial mund të ofroj më shumë se kaq, duke tërhequr njerëzit në pjesët e tjera të Shqipërisë. Shqipëria ka natyrën, malet, ushqimin dhe kulturën, kështu që mund të tërheqë turistë të pavarur dhe që paguajnë më shumë, dhe të mos synojë vetëm turmën e turistëve me paketa të përfshira të gjitha.”

 

Amfitatri i Butrintit UNESCO. Burimi: Pudelek

Problemi imazhit i Shqipërisë
Themeluesit kompanive të pavarura turistike thonë se ata kanë të bëjnë me njerëz që tashmë janë të vetëdijshëm për atraktivitetin e Shqipërisë, qoftë kulturë, natyrë, kuzhinë apo mundësitë për sportet në natyrë dhe aventura. Por udhëtarët e tillë janë të paktë. Për pjesën më të madhe, Shqipëria ka një problem të imazhit me varfërinë dhe krimin, dy fjalë qe e shoqëron imazhin e vendit. Dhe mbi të gjitha, ka pasur një dështim për të promovuar turizmin e vendit përtej pushimeve të plazhit.
Që nga rënia e komunizmit, thotë znj Gërxhani nga Manderina Promotion, bordi turistik dhe operatorët turistikë zgjodhën opsionin më të lehtë të marketingut turistik: "plazhet jugore që duken si Greqia, por janë më të lira". Ka pasur një përpjekje për të bërë këtë lidhje dhe referencë me plazhe ku njerëzit ndjehen shumë të sigurt kur shkojnë në pushime. Por unë do të theksoja më shumë përvojat lokale, do të doja të theksoheshin mundësite që pushimet të shtriheshin përtej plazheve tek qytetet UNESCO dhe zonat rurale. Kjo do të ishte shumë më e dobishme për komunitetet lokale, "thotë ajo.

Themeluesit e Manderinës thonë se në kryeqytetin shqiptar nuk kishte pothuajse asnjë informacion në gjuhën angleze, kështu që ata filluan portalin e Visit Tirana, duke ndjekur modelet e vendeve të suksesshme për qytete si Kopenhagen. Kjo u bë krejtësisht me iniciativën e tyre dhe më vonë tërhoqi vëmendjen e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erjan Veliaj, i cili përshëndeti ekipin e Manderinës për promovimin e qytetit, duke u shprehur se "shpeshherë Visit Tirana e bën më mirë këtë promovim sesa disa prej nesh në Bashki që janë të ngarkuar për ta bërë këtë punë!"Plani tani është ky vizion të zgjerohet në të gjithë Shqipërinë.

E pyetur se përse njerëzit duhet të vizitojnë Shqipërinë, znj Gërxhani rendit disa arsye: "Natyra është e bukur, kultura e pasur, ne jemi shumë të lashtë, kemi qenë këtu prej shumë kohësh, gjuha jonë është një nga më të vjetrat në botë. Njerëzit janë një nga pasuritë tona më të mëdha, shumë mikpritës, mikpritje të vërtetë, ketu turistët nuk konsiderohen si klient, por si miq. Banorët lokale edhe nëse nuk kanë shumë për të ofruar, përsëri mundohen të ofrojnë diçka "

Znj. Eva Kushova ofron një perspektivë shtesë: "Tani Tirana ka tjetër liri, tjetër frymë, një atmosferë ndryshe vecanërisht me gjallërinë e të rinjë. Qyteti është plot me njerëz që e shijojnë jetën. Ne kemi vuajtur shumë dhe tani po ecim gradualisht, dhe ky ndryshim është shumë interesant për t'u parë edhe nga turistët".



Tirana's central Skenderbeg Square

Përballja me një fluks turizmi

Ka tregues pozitivë dhe evente të shtuara, si psh Festivali që organizoi Visit Tirana për fotografinë, një Festival vjetor me fotot e postuar në konkurset e mediave sociale, ku janë angazhuar të rinj, të huaj dhe shqiptarë, gjë që tregon një interes të shtuar për të tilla evente promovuese.
Të dhënat nga agjencia shtetërore e statistikave Instat tregojnë një rritje të vazhdueshme të numrit të turistëve që vizitojnë Shqipërinë çdo vit, me ardhjen e turistëve të huaj deri në 15.8% më shumë se në vitin 2018. Megjithatë numri gjithnjë e më i madh i të sapo ardhurve ka hedhur nxjerrë në pah dhe probleme në zonat me infrastrukturë jo të zhvilluar.
Infrastruktura është një çështje për kompanitë në të gjithë ekonominë, me turizmin jo më pak të prekur nga sektorët e tjerë. "Natyrisht, ka potencial, por ka shumë që duhet bërë për të shfrytëzuar potencialin. Sigurisht, infra është një çështje e madhe,”- thotë Colangeli i EBRD-së, duke përmendur infrastrukturën e energjisë dhe infrastrukturën komunale siç është menaxhimi i ujit në krye të çështjes së dukshme të infrastrukturës së transportit.
Për shembull, nga aeroporti i vetëm ndërkombëtar i Shqipërisë në Tiranë, në plazhet e Shqipërisë jugore, është një udhëtim që zhgjat pesë deri në gjashtë orë. Megjithatë, Shqipëria ka të ngjarë të ketë të paktën një aeroport shtesë para se të ketë plane për të ringjallur aeroportin e papunë në Kukës dhe për të ndërtuar një aeroport të ri në qytetin bregdetar të Vlorës.
Në anën tjetër, thotë Gërxhani, "kalimi i fokusit nga plazhi tek aventura dhe atraksionet ne brendesi te vendit është një zgjidhje e mirë”. 
Dedmdreaj bën një pikë të ngjashme, duke thënë se udhëtimet 4WD janë shume të pëlqyera nga turistet e adventurës, pasi ato bëjnë të mundur për të vizituar pjesë të Shqipërisë ku "edhe shumica e shqiptarëve ende nuk e kanë vizituar ".

Kush përfiton nga turizmi?
Turizmi është një nga sektorët më të mëdhenj të ekonomisë shqiptare, dhe - së bashku me energjinë - ishte një nga kontribuesit kryesorë të rritjes më të shpejtë nga sa pritej në gjysmën e parë të vitit 2018.
Turizmi është gjithashtu i rëndësishëm edhe në një nivel mikro. Z.Cakoni i Good Albania vlerëson se një vizitë e vetme ne nje vend rural vlen dy muaj rroge për një familje atje. "Është shumë e rëndësishme për këto zona rurale dhe për familjet që të marrin mbështetje nga ky lloj turizmi", thotë ai.
Por, ai beson se jo të mjaftueshme nga të ardhurat nga turizmi është duke shkuar drejt komuniteteve lokale. "Ne duhet të bëjmë një punë shumë më të mirë në theksimin e asaj që është më e mirë për Shqipërinë dhe të mos përqëndrohemi te mysafiri i përkohshëm që dëshiron të shohë qytetin me guide. Ata kontribuojnë me 10-20% të çmimit të turit tek njerëzit lokalë, pjesa tjetër shkon tek restorantet e mëdha, hotelet, operatorët turistikë. Me të vërtetë duhet të bëjmë një punë më të mirë duke u përqendruar më shumë tek njerëzit vendas sesa në qytetet dhe strukturat e medha turistike".